necdetkayili.WordPress.com

AVRASYA HOSPITAL – 0212 665 50 50

BEBEK KISA VE UZUN VADE DE HANGİ PROBLEMLERLE KARŞILAŞIR? 

Bu bebeğin ne kadar erken doğduğuna bağlıdır, ne kadar küçükse o kadar çok sorun olur.En önemli sorun akciğerler olgunlaşmadığı için gelişecek olan solunum güçlülüğüdür.Diğer sorunlar ise, beyin kanaması,bağırsaklarda tahriş bebek ölümlerine neden olabilir.

Uzun vadede ise kronik akciğer karaciğer hastalıkları, göz bozuklukları,beyin kanaması sonucu oluşan genel ve bölgesel bozukluklardır.

Önemli olan gerçek erken doğum ve yalancı doğum arasında iki ayırımı iyi yapmak ve gereksiz yere hastalara doğumu durdurma için ilaçlar ve cerrahi girişimler yapmamaktır.Daha da önemlisi erken doğuma neden olabilecek önlenebilir faktörleri daha gebe kalmadan önce saptayıp ortadan kaldırmak esastır.
                                                                                  OP.DR.NURCAN DALAN

                                                                           KADIN HAST.VE DOĞUM UZMANI

Prematüre bebeklerde intraventriküler kanama (İVK) ve beynin germinal matriks dokularına olan kanama (GMK) eşanlamda kullanılmaktadır. 1980′li yıllarda bebeklerin kraniyal ultrasonografinin rutin uygulamaya girmesiyle ağırlığı 1500 gr.dan ve gestasyon yaşı (doğum haftası) 34 haftadan az olan prematürelerde önemli bir oranda GMK/İVK geliştiği ve bu komplikasyonun sıklığının immatürite ile ilişkili olduğu belirlenmiştir.

GMK/İVK 500-700 gr. arasında doğanlarda % 60-70, 1000-1500 gr. arasında doğanlarda % 10-20 oranlarında görülür. Prematüre bebeklerde bu kanamalar doğum travması ile ilişkisiz spontan olarak da gelişebilir.

Vakaların % 80-90′ında GMK/İVK doğumdan sonraki ilk üç gün içinde gelişir. Vakaların küçük bir bölümünde GMK/İVK erken dönemde asemptomatik olabilir. Bu asemptomatik vakalarda ilerde spastik dipleji belirtileri gelişebilir.

Prematüre bebeklerde, özellikle 34 haftadan küçük olanlarda, ilk 3 günde ve 7. günde serebral ultrasonografi yapılmalıdır.

Ultrasonografi ile değerlendirilen GMK/İVK sınıflaması:

• Evre I: GMK ve ventrikül alanında çok küçük bir bölgede kanama var.
• Evre II: Ventrikül içine kanama var. Ancak ventrikülde genişleme yok.
• Evre III: Ventrikülde genişleme var.
• Evre IV: Periventriküler alanda kanama, parankimde hiperekojenite alanları var.

Evre I ve II’de kanama genellikle rezorbe olur ve hipoksi, menenjit, havale, tekrarlayan apne gibi başka risk faktörleri yoksa ölüm ya da sekel olasılığı Evre III ve IV kadar yüksek değildir. .

Vakaların % 10-15′inde ventrikül genişlemesi ve hidrosefali gelişir. Ultrasonografik kontrollerde ventrikül genişlemesinin ve kortekste incelmenin saptanmasına karşın hidrosefalinin klinik bulguları başlangıçta genellikle yoktur. Günler hatta haftalar sonra ortaya çıkar. Bunun nedeni prematürede kraniyal subaraknoid aralığın geniş olması ve baş çevresi artmaksızın beyin hacminin artışına izin vermesidir. Vakaların % 50-65′inde hidrosefali günler veya haftalar içinde duraklar ve geriler.

GMK/İVK vakalarının % 15 kadarında görülen diğer bir komplikasyon periventriküler ak maddede hemorajik nekroz sonucu oluşan periventriküler hemorajik enfarktlardır.

Ayrıca intraparankimal ve intraventriküler kanamalar spastik dipleji ve başka motor bozukluklar için önemli risk faktörleridir. Ultrasonografik sınıflamada I. ve II. gruba giren vakalarda nörolojik sekel olasılığı daha düşüktür.

Küçük prematüre bebeklerin annelerine doğumdan önce kortikosteroid uygulamasıyla GMK/İVK sıklığında azalma görülmüştür.

Başvurulan Kaynak:

Pediatri, İntraventriküler Kanama, Prof.Dr.Gülay Can, Nobel Tıp Kitabevleri

                                           PREMATÜRE BEBEKLERİN TAKİBİ

NÖROGELİŞİMSEL DEĞERLENDİRME:

Pretermlerin nörolojik sorunlarının çoğu ilk bir yılda ya kaybolur veya kalıcı hale gelir. Bebeği izleyen hekimin hedefi nörogelişimsel anormallikleri erken tanıyıp, uygun destek ve tedaviyi planlamaktır. Preterm bebeklerin nörolojik olgunlaşması ile ilgili kanıtlar, gelişimi değerlendirirken de 3 yaşına kadar düzeltilmiş yaş kullanımını desteklemektedir. Nörolojik gelişim açısından yüksek risk taşıyan pretermler şunlardır:

1) Gestasyon yaşı ‹ 32 hafta …..doğum tartısı ‹ 1500 gr.

2) Gestasyona göre (doğum haftasına göre) düşük tartılı

3) Bronkopulmoner Displazi-BPD

4) Intraventriküler Hemoraji-IVH(Kafaiçi kanama), Periventriküler Lökomalazi-PVL

5) Taburcu olurken anormal nörolojik muayene

6) Olumsuz perinatal, neonatal olaylar (asfiksi, sarılık, hipoglisemi, polisitemi, menenjit, konvülsiyon(havale)

….

Prematürite ile ilişkili olarak gelişebilecek majör ve minör rahatsızlıklar aşağıda sıralanmıştır:

….

Majör rahatsızlıklar:                                                         Minör rahatsızlıklar:

1) Cerebral Palsy (özellikle spastik dipleji)                      1) Kognitif gecikme

2) Mental gerilik                                                            2) Konuşma ve dil bozuklukları

3) Sensorinöral işitme kaybı                                           3) Denge ve koordinasyon kusurları

4) Görme bozuklukları                                                   4) Algı sorunları

…. ….

Farklı izlem protokolleri olmakla beraber pretermlerin gelişim değerlendirmesinde temel ilke, bir yıl nöromotor gelişimin, 2-3 yıl dil ve kognitif gelişimin, 4-5 yıl okula hazırlık becerilerinin, erken okul yıllarında akademik başarının değelendirilmesi olmalıdır. Bu ilkelere göre bir izlem planı şu şekilde yapılabilir:

İlk muayene taburcu olduktan sonraki 1 hafta-10 gün içinde yapılmalıdır.

4. ay : Büyüme gecikmesi ve ciddi nörolojik anormallikleri saptamak için uygun zamandır.

8. ay: Cerebral Palsy veya diğer nörolojik anomalilerin varlığını kesinleştirmek için ve ilk Bayley testi için ideal zamandır, ancak bu test ilk12. ayda da yapılabilir.

18.-24. ay: Geçici nörolojik anomalilerin çoğunun kaybolduğu, nörolojik olarak anormal olan çocuğun da uyum sağlamakta olduğu bir yaştır. Ayrıca büyümeyi yakalamanın çoğu gerçekleşmiştir, mental Bayley testi de bu yaşta yapılabilir.

3 yaş: Diğer kognitif fonksiyon ölçümleri (örneğin dil) yapılabilir.

4 yaş ve sonrası: Daha hafif nörolojik, vizuomotor ve davranış zorlukları ölçülebilir.